Includeren werkt (vaak) beter

Het is een illusie dat onze aanpak een panacee is voor álle transities. Interventies hangen immers sterk samen met de structuur van een sector. Maar in de herfst van 2017 zie ik de includeringsaanpak van Esther en mij wel héel goed uitwerken bij overheidsteams met een complexe agenda: die van agro-food.

De gaten zitten nog in mijn kaken – die week trok mijn orthodontist vijf kiezen – als we de complimenten in ontvangst mogen nemen. We hebben net twee verschillendsoortige teams sámen door onze masterclass Transitie & Positie gehaald.

‘Doel was stap één te zetten in het bij elkaar brengen van twee teams in visie, taal en vertrouwen. Eén team sterk in bewustmaking en concept-innovatie. Het tweede juist in uitwerking en juridische detaillering. Het resultaat is boven verwachting.’

‘Ik ben het steeds belangrijker gaan vinden deze denklijnen uit te rollen over de héle afdeling.’

‘We zouden onze hele organisatie, inclusief bestuurders, hier doorheen moeten halen.’

‘Jullie koppeling van individuele kwaliteiten aan transities is écht uniek.’

‘Ik ben écht heel blij met deze twee dagen. En niet alleen ik.’ 

In overleg met hun afdelingsleiders gaven we de twee groepen een korte versie van onze masterclass Transities & Positie. Met ieder voerden we eerst een gesprek. Elk deed een assessment online. Daarna gaven we een tweedaags programma met transitietheorie, persoonlijke karakters in tijden van transitie, onze praktijkervaringen van afgelopen jaren en hun eigen actuele kwesties, spelend in hun zeer dynamische politieke omgeving. Als toetje vroeg éen groep onze mening over hun organisatie-opbouw in het licht van de transities die gaande zijn in Noordwest Europa.

Wat ben ik blij dat Esther en ik vier jaar lang discussieerden en bléven doorontwikkelen. Wat ben ik blij dat mensen bij de provincie hun nek uitstaken voor ons. Het vergt moed om de fine fleur van een hyperdrukke organisatie tot een tweedaags programma te verleiden rond de zo jonge denklijn Transities & karakters. Het plaatje hieronder is één van gespreksonderleggers.

We geven onze masterclass niet alleen in-company. Ook jíj kunt je ervoor inschrijven. Bijvoorbeeld voor onze herfsteditie. We geven hem in Rotterdam op 1, 2 en 15 november. Daar gaat het over jou in jóuw sector.

Tot dan,
Harry


discussie-onderlegger transitieveld agro, TF

Loyaal aan een transitie – start bij jezelf

Irritatie en frustratie klinkt door in zijn woorden en vragen. Duidelijk dat de spreker diep geraakt is door het spel van de andere partijen afgelopen weken. Als de ambtenaar de vragen beantwoordt, dempt dat de boosheid maar ten dele. Ook híj is loyaal aan de ruimte en richting die het provinciebestuur hem geeft.

Ik overzie de groep mensen aan tafel. Iedre worstelt met de combinatie van eigen geweten, eigen droom en visie en de droom, visie en handelen van zijn organisatie. Deels is dat gesneden koek: de meesten opereren al jaren in een politieke omgeving op een gevoelig dossier. Maar ondanks dat deze mensen elkaar persoonlijk zijn gaan waarderen afgelopen jaar, zie ik dat het in het heetst van de strijd niet makkelijk is om in gesprek te blijven, om open te luisteren en elkaar te blijven ontmoeten. De wil is er wel. De tegenkrachten zijn echter groot.

De Beweging, Reusel – De Mierden, 2017

Is het de druk vanuit de instituties? Is de persoonlijke band (nog) niet sterk genoeg om politieke polarisatie te counteren? Of zijn de belangen nu te zeer verschillend om tot gedeelde toekomstbeelden te komen? Want de ‘reis naar het zuiden’ gaat meer samen dan men dacht, het samen opwandelen ondanks alles vanzelfsprekend.

Intussen bewonder ik de moed en veerkracht die elk laat zien aan tafel om steeds weer over schaduwen en blokkades heen te stappen. Om het lange-termijn-toekomstbeeld dat hen kan binden in deze transitie te blijven omarmen, al is de dagelijkse werkelijkheid nog zo hardnekkig, stom en zijn er vele communicatieve uitglijers.

In een ander gesprek die week zei iemand “ik ben gestopt het persoonlijk te nemen en begonnen het persoonlijk te maken”. Voor mij gaat het uiteindelijk daarom. Daarom wil ik groepen maken waarin mensen met elkaar tot grootse transities komen. Ik blijf steeds weer meedoen.

En dat geldt ook voor Harry.
Esther

‘Transities? Ach, het waait vanzelf over.’

‘Transities? Ach, het waait vanzelf over.’ Nou, dat is dus niet waar en niet slim, denken wij. Nederland zit in een turbulente tijd met veel gebieden die na elkaar in transitie gaan. Grondregels die stonden sinds WOII, wijzigen momenteel en IT gaat daar flink bovenop. Dus Landbouw, Water, Ruimte, Zorg, Bestuurlijke besluitvorming, Energie, Financiering, Asielopvang. Ze schuiven allemaal – sommige twintig jaar voorlopend op andere, maar ze zijn álle onderling verbonden. Niet verwonderlijk dat het schuurt, schrankt en piept in ons land. Maar we móéten wel, daar de basis anno nu heel anders is dan die in bijvoorbeeld 1945. Dus is bewegen onvermijdelijk. Soms met een sterke schok, soms met zwakke.

weerstandslide estherGaat één systeem in transitie, dan merken vele andere dat. Achteroverleunen, wachten tot het overwaait en luisteren naar de voor jou vertrouwde belangen? Het is geen optie. De jongste telg – Finance – koerst in sneltreinvaart op diversiteit in binnen- en buitenland. Terwijl gangbare spelers voor hun gevoel in een corset worden geregen, bloeien daarbuiten ontelbare initiatieven op, los van banken, los van euro’s zelfs: crowdfunding, lokale munten, ruilsystemen, peerby.

De schade voor je organisatie kán groot worden zijn als je niet op tijd meebeweegt. We zagen het eerder: in tien jaar kunnen de grootste systemen imploderen. De schade is dan niet alleen economisch. Dus: leider, naar wie luister je? Wie staat voor wat de samenleving nu zoekt? Hoe wendbaar ben je eigenlijk? Heb je goede mensen in huis om comfortably out of control ’ te kunnen zijn? En manager, wat heb jij nodig om oud en nieuw naast elkaar te kunnen laten bestaan?

In tijden van transitie zoeken mensen een goede plek om elkaar te ontmoeten. Waar, met focus op de gedeelde toekomst, ze kunnen bijdragen aan het nieuwe grote verhaal. Met oog voor afbouwen van oude routines zonder al teveel schade. Niet voor niets zegt het Afrikaans spreekwoord: ‘Alleen ga je sneller, samen kom je verder’.

Meer over wendbare organisaties en weerbare mensen? Bel!

Esther & Harry

Over onze opdrachtgevers

Transitiefocus werkt voor zéér uiteenlopende partijen. Gemeente Rotterdam. Gemeente Boxtel. Provincie Noord-Brabant. Ministerie van EZ. Ministerie van IenM. Ministerie van BZK. Zelfstandigen. Het Comité van Graanhandelaren. De Key-groep. FMO Bank. IMW Tilburg. ZET. Agrifood Capital. Raad Gezondheid Noord-Brabant. Brabantse MilieuFederatie met Universiteit Tilburg. Erasmus Universiteit Rotterdam. Gemeente Deurne. Individuele bestuurders van kleinere ondernemingen.

Boxtel: transities & governance

Voor het Brabantse middelgrote Boxtel ontwierpen we transitiesessies voor het complete College B&W én twintig ambtenaren. Motiverend en zéér goede reacties. We oefenden zelfs publieke toespraken. We werkten aan visualisaties als onderliggers voor dialoog met Boxtelaren en alliantiepartners. En we werken aan hun duurzaamheidsbeleid.

Provinciale Raad Gezondheid, N-Brabant: transities & gezondheid

We waren de transitiespreker op een feestelijke bijeenkomst van de Provinciale Raad Gezondheid Noord-Brabant ter gelegenheid het terugtreden van directeur Mariet Paes. Mariet Paes werd verkozen tot de meest invloedrijke persoon van de publieke gezondheidszorg van ons land. Transitiefocus’ Harry te Riele stond geprogrammeerd naast onder meer Raadvoorzitter Frank Petter en Commissaris van de Koning in Brabant, Wim van de Donk. Harry benoemde een behoefte in ons tijdsgewricht aan een weerbare mens die zich staande weet te houden in tijden van deep change: ‘weerbare mens in een veranderende wereld’. Onderstaande foto is van Mike Harris.

Transitiefocus’ Harry te Riele bij het afscheid van Mariet Paes, Provinciale Raad Gezondheid Noord-Brabant, dec 2014

Warandelezing: transities, landbouw & voeding

HtR op Warandelezing 2014

Transitiefocus’ Harry te Riele voor de jaarlijkse Warandelezing, Universiteit Tilburg.

Harry te Riele stond als co-referent van Jan Rotmans op de Warande-lezing universiteit Tilburg. Dit jaarlijkse evenement is opgezet door UTilburg, BMF en Brabants Dagblad. Het debat over duurzaamheidvraagstukken in Noord-Brabant staat centraal. Sprekers worden uitgedaagd hun visie te verbinden met actualiteit en beslissingen die nu moeten worden genomen. Eerder stonden op het podium Wubbo Ockels, Peter van Wijmen, Liesbeth van Tongeren, Bert Heemskerk, Jacqueline Cramer, Andre Faaij, Herman Wijffels, Jan Pronk, Pieter van Geel, Rob van Dorlandt, Hans Achterhuis, Lucas Reijnders, Wim Hafkamp en Riek Bakker. En nu dus Jan Rotmans met Harry te Riele als co-referent.

Installatiebedrijf Brabant: de rol van een MT-lid

In één dag handvatten om de transitie in jezelf en in het bedrijf een slag te kunnen geven. Zo coachte Transitiefocus een dag lang een directielid van een installatiebedrijf uit Brabant in het opereren in transities. Daarbij kwam niet alleen inhoudelijke kennis, maar ook inzicht in persoonlijke drijfveren en voorkeurspositie in transitieprocessen, een omgevingsscan en het actuele krachtenveld in beeld. De dag leverde een volle rugzak met inzichten en handvatten op. En ook een bewijs dat je in één dag een grote stap kunt zetten door de ‘kantelaars’ onder ons. Wordt vervolgd. Ook interesse voor zo’n turbo-transitie-coaching? Meld je hier.

Comité van Graanhandelaren: transities, landbouw & handel

20 november 2014 hield de Koninklijke Nederlandse Vereniging Het Comité van Graanhandelaren zijn jaarvergadering in de Beurs in Rotterdam. Transitiefocus was de derde en laatste spreker. De rol van graanhandel en van internationale bedrijven kwam aan bod in Harry’s verhaal over diepliggende issues in de voedingssector. Het Comité heeft de eerbiedwaardige leeftijd van 142 jaar. Het ‘vermogen tot aanpassing aan de eisen van de tijd’ (woorden jubileumboek Het Comité) zal de Vereniging opnieuw van pas komen. Transitiefocus is dankbaar als we daar aan hebben kunnen bijdragen. Hier de pdf van onze lezing.

 

Deurne: transities & lokale politiek

Transitiefocus stond voor alle raadsleden van de Gemeente Deurne. We gaven een lezing en waren een dag lang sparringpartner voor alle politici van deze Oost-Brabantse gemeente, waar vragen rond ruimtelijke ordening, besluitvorming en landbouw levensgroot spelen. Samen met Jack van Dijk, Wendela de Ridder en Bas Verbruggen werd het een uitstekende dag vol dialoog, ook over diepliggende zaken. Dank alle politici!

 

IMW Tilburg e.o.: de rol van de innovatiemanager uitgewerkt

Esther van der Valk is een persoonlijke transitiecoach voor de rechterhand van de IMW-directie. IMW is de zorginstitutie in Midden-Brabant die een kernrol heeft  rond de zorgtransitie in Tilburg en omstreken. Onze tools uit de opleiding komen hier in gepersonificeerde vorm terug. Ze helpen om focus te brengen in activiteiten, thema’s van de transitie te structureren, teamresultaten te verbeteren en persoonlijke ontwikkelpaden helder te krijgen. Kortom: beweging maken, volgen en versterken. Daarbij krijgt afscheid nemen van het oude ook volwaardige aandacht.

 

Agrifood Capital: bestuurders in tijden van transitie

In december 2014 gaven we een presentatie aan en gingen we in dialoog met bestuurders van AgriFood Capital, negentien gemeenten rondom Uden. Het ging over landbouw, besluitvorming en over de rol van bestuurders. Initiatiefnemer Jeroen Willems meldde de volgende dag dat hij graag onze transitieleergang naar Brabant wil halen. Voor maart 2015 staan twee vervolgpresentaties op de rol. We schreven een blog voor de site BrabantseAgrofood2020.

 

FMO-Bank: transities & finance

We gaven een spreekbeurt over transities voor FMO Bank in Den Haag. Met dank aan Damaris Mattijssen die ons hiervoor benaderde.

 

Key-groep Breda: transities in de zorg

We spraken voor alle relaties van de Key-groep over transities, zorg en de rol van jij en ik.

 

Grote onderneming Rotterdams havengebied

We werkten samen met de Peterson Groep: een gerenommeerde kwaliteitsonderneming in het Rotterdams havengebied, met vestigingen in 64 landen.

 

Ook samenwerken? Benader ons hier.

TF transparant M

comfortably out of control

‘Bedrijven hebben verhalenvertellers nodig’, Cor Hospes (column)

de-verhalenverteller---

Verhalenverteller in bedrijven

Uitspraak van Cor Hospes in MT-online over content marketing: ‘Waar bedrijven mee moeten beginnen? Bij het begin, namelijk met de vraag wie je bent. Wat is je verhaal? Veel bedrijven weten niet wie ze zijn of waar ze voor staan’. Cor, helemaal met je eens, maar dat is niet alleen nodig voor content marketing. Ook bij ingrijpende veranderingen, transities, zijn verhalen belangrijk. Ze geven het kader. Ze schetsen een visie op de historie van het bedrijf of op de branche en de rol in de samenleving. Daarmee snappen mensen beter dat er gebeurt wat er nu gebeurt.

Verhalen brengen overzicht, geven ruimte voor emotie, verminderen weerstand, leggen (grotere) verbanden en bovenal: brengen hoop.
Wanneer wij met organisaties en bedrijven aan transities werken, dan maken verhalen daar altijd onderdeel van uit. Waar komt deze organisatie vandaan? Wat waren bepalende gebeurtenissen in de historie met grote invloed op de mensen, de cultuur of de dienstverlening? Wat verloren we uit het oog of waar moesten we afscheid van nemen? En kwam er (nieuw) bij? Wat zijn de waarden en de doelen waarmee we startten destijds zijn en hoe is de aansluiting op de behoeftes van nu in de samenleving?

Of je nu iemand het verhaal laat vertellen, zelf als leidinggevende de bühne op gaat of in werkgroepen het verhaal laat ontstaan en opschrijven: elke werkvorm die hier aandacht aan schenkt, geeft mensen steun in die verwarrende overgang van oude naar nieuwe situatie. Daarnaast laten we persoonlijke verhalen ontstaan waarin duidelijk wordt waarom iemand doet wat hij doet, waar zijn (haar) persoonlijke drijfveren liggen en wie hij nodig heeft om de klus te klaren. De verhalen werken aanstekelijk, nodigen uit en geven vertrouwen.

Een van onze opdrachtgevers, haar organisatie zit in het epicentrum van een transitie, zette op intranet haar persoonlijk verhaal van de held die op reis gaat. Mede door dit verhaal melden mensen zich aan om mee te werken aan de transitie die zich voltrekt. Een prachtig voorbeeld.

Wij helpen je graag bij het maken en vertellen van die verhalen in jullie organisatie. Als je met ons wilt oefenen komen wij bijvoorbeeld met een kader. Hoef je niet alles zelf te doen.

To Transition! – oratie Derk Loorbach (EUR/DRIFT)

Vrijdag 31 oktober 2014 was Transitiefocus bij de oratie van – nu prof – Derk Loorbach. Inspirerend verhaal waarin we véél herkennen. Derk neemt stevig stelling over de opstelling van wetenschappers: in tijden van transitie kunnen ze niet anders dan er actief zelf in te gaan staan. Een wens ook om mensen die denken & doen in tijden van transitie te betrekken bij theorievorming en het werken aan oplossingen. Op ons hart geschreven, al twee jaar. Transitiefocus verkent intussen hoe we een samenwerking met EUR/Drift kunnen vormgeven. Voor diegenen die er niet bij konden zijn, hier Derk’s oratie.O ja Derk, van harte gefeliciteerd!

To_Transition-Loorbach-2014

De routines nemen af. het nieuwe komt op. De kunst is dat zo soepel mogelijk te laten verlopen in de samenleving.

De routines nemen af. het nieuwe komt op. De kunst is dat zo soepel mogelijk te laten verlopen in de samenleving.

Ook samenwerken? Benader ons hier.

TF transparant M

Wij brengen orde in tijden van deep change

 

Onze video (re-edit March Penguins) ruim 13000 views!

In tijden van transitie reis je licht (Video)

Harry maakte een re-edit van The March of the Penguins. 3,5 minuut allegorie voor de wijze waarop hij naar transities en transitiestrategieën kijkt. Op het moment van schrijven is die 4200 keer bekeken. De voorganger zelfs 9200 keer, mede omdat Jan Rotmans hem promoot bij zíjn lezingen. Op Twitter oogstte de film ‘must-see‘ comments. Uit een mail van een bestuurder van een middelgrote onderneming aan ons: ‘Ik heb dit de afgelopen week aan ons hele MT laten zien.’ Eén van de boodschappen van de video: In tijden van transitie reis je licht. Zet je speakers gerust open.Veel kijk- & denkplezier. Youtube: Volg de pinguins?

 

TF transparant S

being comfortably out of control

Bedrijf met transitiegenen. Kan dat? (column)

Globally operating familiebedrijf met transitiegenen. Kan dat? Yes!

Gisteren ging ik op de koffie bij een oud-deelnemer van onze leergang Transities, een medewerker bij een familiebedrijf met vestigingen in 25 landen. In 1967 werd de oprichter ziek van pesticides die hij gebruikte bij de teelt. Hij ging op zoek naar natuurlijke manieren van bestrijding om zo gezondheid niet langer te schaden. Dat lukte.
Deze missie werd de basis voor het bedrijf. Ze is nu door de directie in een nieuw jasje gestoken. De vernieuwde missie en doelen zijn gepresenteerd aan managers die vanuit de gehele wereld op het hoofdkantoor in Nederland op bezoek kwamen voor een feestelijke week. Met inspirerende lezingen, presentaties en verschillende activiteiten om elkaar beter te leren kennen.
Als start introduceerden de directeuren, middels hun persoonlijke verhaal, waar de nieuwe missie voor staat. Ze ligt dicht bij de startenergie: zorg voor gezond voedsel, gezonde mensen en een gezonde wereld met respect voor het ecosysteem van de natuur.

Waarom is mijn gesprekspartner zo enthousiast over deze week en de nieuwe missie?
En waarom vind ik dit een voorbeeld van een gezond bedrijf dat transitie én op waarden verbinden in de genen heeft?

Ten eerste daar zij het lef hebben een totaal andere koers te varen dan andere, veel grotere bedrijven in deze sector. Ze zijn allereerst waardegedreven en pas daarna winstgedreven. Dichter bij huis bewonder ik:

  • De missie is een nieuwe vertaling van de oprichter en spreekt mensen aan in het hart: hun wens een gezonde wereld achter te laten voor kinderen en kindskinderen;
  • persoonlijke verhalen van directie nodigen managers en medewerkers uit hun eigen verhaal te vertellen. In een workshop storytelling oefent iedereen met zijn eigen verhaal: waarom zit ik hier. Elkaars verhalen horen verbindt ook op emotionele lagen;
  • alle buitenlandse gasten van dit familiebedrijf schoven aan voor het diner bij medewerkers thuis en de avond daarop zaten ze aan de eettafel bij de directie thuis. Deze informele setting en gastvrijheid is een expressie van hun essentie: samen aan het werk;
  • de mensen staan open voor en zijn nieuwsgierig naar oplossingen die buiten de gebaande paden liggen;
  • conserverende en explorerende krachten in de directie houden het bedrijf in evenwicht. Intussen groeit de onderneming mee met wat er in de markt en in de sector gebeurt. Innovatie wordt geleidelijk als vanzelfsprekend in het productieproces opgenomen
  • de derde generatie is op her en der werkzaam in het bedrijf en is trots op waar ze voor staan. Zij waarborgt de continuïteit in betrokkenheid van de familie
  • er is nog steeds een ‘no nonsense’-cultuur en aanpak van de oorspronkelijke tuinders voelbaar en herkenbaar als je door de voordeur komt.

Dus:
– zolang de directie trouw blijft aan de oorspronkelijke drive,
– men alert is om regelmatig de toegevoegde waarde van het bedrijf naast de actuele behoeften en vragen uit de samenleving te leggen,
– en het bedrijf daar lessen uit trekt en zich aanpast,
voorzie ik een glanzende toekomst voor dit bedrijf en daarmee een gezondere wereld. Stiekem ben ik trots dat wij met onze leergang een kleine bijdrage leveren, getuige het trotse gezicht van de medewerker als hij over zijn bedrijf en zijn werkzaamheden vertelt en over de sporen die contact met ons bij hem achterliet.

Esther

 

TF transparant M

being comfortably out of control

Mens in tijden van transitie (column)

Op www.Duurzaamnieuws.nl verscheen deze week een tekst van onze hand. Dank hoofdredacteur Peter van Vliet voor plaatsing.

Waar is de mens in tijden van transitie?

Van: op 16 september 2014 | categorie: Inzicht

67Eerst even een technisch verhaal. Ik herinner me hoe de directeur van de Amsterdamse RAI me vertelde dat zijn leden behoorlijk ongelukkig waren met het succes van de Toyota Prius II. Geen van de concurrenten had op dat moment een patentportefeuille op hybride auto’s. Ze hadden de Prius I min of meer als grap afgedaan.

De geschiedenis herhaalt zich in afgezwakte vorm. Als ik dit schrijf zet Hyundai zijn eerste IX35 Fuel Cell (waterstofmotor) op Nederlands kenteken. De auto rijdt 600 km, tankt in vier minuten en kent helemáál geen uitlaatgas. Brandstofcel plus motor zijn weinig groter dan bij benzine. California, Noorwegen,  Zweden, Denemarken, Engeland, Duitsland en België gingen ons voor. Een verbond met Linde Gaz zorgt voor een netwerk van waterstofstations. Brussel kan nu de emissie-eisen naar een volgend niveau brengen. Beleidsdocumenten ademen de verwachting dat waterstof na 2020 de rest van de samenleving naar zijn hand zet – het wordt een banenmotor.

2020? Oeps, da’s snel. Het betekent een afscheid van de eeuw waarin fossiele brandstoffen zowat alles bepaalden. Begrijpelijk dat aandeelhouders Shell en ExxonMobil dwingen de opgevoerde waarde van fossiele vindplaatsen tot reële proporties terug te brengen. De dag dat de EU CO2-verkeersemissies verbiedt – helemaal niet denkbeeldig – verliezen deze olie-fanten hun beurswaarde. Schoon, stil, leveringszeker en geo-stabiel zijn de dromen achter onze energietransitie. De sector stoelde hiervóór juist op vrijheid, emancipatie en status. Nederland kent 4200 fossiele stations en pas een stuk of vijf met waterstof maar ieder houdt zijn adem in. En passant verliest de auto in grote steden zijn aantrekkingskracht, schiet de electrofiets door het plafond en worden schone lucht, gezondheid, verblijfkwaliteit en biodiversiteit prioriteit. Verkeer en vervoer is in transitie en ieder ondervindt de gevolgen

Transities speelt niet enkel bij verkeer & vervoer. Zorg. Bouw. Finance. Ruimtelijke ordening. Journalistiek. Wetenschap. Energie. Landbouw. Besluitvorming. Ons land verandert in sneltreinvaart en diepgaand en de één na de andere dominosteen komt daarbij aan bod.

Het kan niet anders of ook jij, lezer, ervaart de effecten hier al van. Wat doe jij als individu tegen dit decor?

Sinds twee jaar werken Esther van der Valk en ik samen aan die vraag. Systemen blijven overeind zolang mensen ze overeind houden. Maar daalt systeemzekerheid naar nul, dan wordt ’t individu belangrijk. Wat doen mensen in tijden van transitie?

Esther is een door de wol geverfde coach van personen en organisaties in verandering. Ikzelf ben transitie-expert. We kwamen erachter hoe het antwoord op de vraag samenhangt met je karakter, je achtergrond en levenservaring. En met jouw opstelling in wisselwerking met je plek en omgeving. We wijzen klanten op analogieën tussen transities. We attenderen ze op hun eigen valkuil. We maken ze attent op processen van rouw. Op agressie, hoop, frustratie en de aanleiding in typische situaties om te ontsporen. Zo krijgen ze inzicht in het grotere geheel en leren ze het te vertalen naar strategie in de eigen omgeving. We hebben een taal ontwikkeld om te benoemen wat er gebeurt. Daarmee wordt het makkelijker medestanders te werven, of ze nou tot het establishment horen of tot vernieuwende niches. Er ontstaat een groot verhaal (wat gebeurt er in de sector of branche?) en een klein verhaal (wat doe ik op dit speelveld?) waarmee men de bühne op kan.

Een transitietijd is wezenlijk anders dan we gewend zijn. In de masterclass ‘Transitie – Jouw Positie?’ leer je hoe jij je daarin ‘lichtvoetig’ kunt bewegen.

Harry te Riele over transitiedenken

 

Semler & transities – match? (column)

Twintig quotes van Ricardo Semler werden verzameld door ManagementTeam. Als ik er door mijn oogharen naar kijk, zijn ze niet alleen toepasbaar op bedrijven, maar op elke organisatie die nu met transities te maken heeft. Een selectie.

1. ‘Wij leren al vroeg dat alles op een bepaalde manier moet gebeuren zodat we ons later niet meer afvragen of dat wel de beste manier is’

Vrijuit denken is een voorwaarde van innovatie en in tijden van transities belangrijk. Heb jij een omgeving gecreëerd waarin dit gestimuleerd wordt, waar ‘niet weten’ en creativiteit leiden tot nieuwe oplossingen die werken?

2. ‘Als mensen zich als dieren in een kooi gedragen, ligt het aan de kooi en niet aan de mensen’

Wat zijn de heersende waarden waarop de cultuur en managementstijl zijn gebaseerd. Als ‘de beste wint’ dan moet je niet vreemd opkijken als er slachtoffers vallen. Als ‘een betere toekomst voor onze kinderen’ leidend is in beleid en acties dan zie je samenwerking en focus op iets groters.

3. ‘Het hele idee van leiderschap impliceert dat er slechts enkelingen voldoende ideeën hebben en in staat zijn de juiste richting aan te wijzen’

Kenmerkend voor transities is dat niemand weet wat ‘de juiste’ volgende stap is. Het oude heersende model komt aan het einde van zijn levenscyclus. Je zoekt juist nieuwe ideeën, bijzondere pilots en initiatieven die soms haaks staan op het heersende model. Leren luisteren, kansen herkennen die buiten jouw comfortzone liggen, wordt voor leidinggevenden een onmisbare kwaliteit.

4. ‘Je bent een leidinggevende zolang je medewerkers dat goedvinden’

Elk systeem blijft in stand zolang dit door mensen ondersteund wordt. Onze wetten en regelgeving, financiële afspraken (‘bedrukt papier heeft geldwaarde’), besturing etc..
In contact blijven met de samenleving, met de mensen die het systeem ondersteunen is cruciaal om niet ‘los te raken’ van wat belangrijk is en wat aan het veranderen is.

5. ‘Op mijn literatuurlijst staan veel literaire klassiekers zoals Kafka. Daar heb je meer aan dan aan managementboeken’

Soms zijn geschiedenisboeken belangrijker dan de boeken van de huidige tijd. Snappen hoe een systeem ontstaan is, wat de groeilijnen uit de historie zijn, wat de waarden zijn waarmee het systeem is opgezet, geeft meer informatie over huidige weerstand, bijval en actuele vraagstukken, dan wij soms beseffen.

6. ‘Mensen willen geen controle loslaten, omdat ze dan de richting niet kunnen bepalen’

Eén van de lastigste uitdagingen voor velen bij het werken in transities. Durf je toe te geven dat je niet weet hoe het morgen gaat? Dat je de energie volgt die ontstaat als mensen echt verbonden zijn met het grotere doel?
Ik merk bij mezelf een hardnekkige neiging controle te willen houden en ben al lerende onderweg naar loslaten. Elke dag een beetje meer. Vertrouwen in de ander en in jezelf maakt deze reis een stuk lichter.

7. ‘Val medewerkers alsjeblieft niet lastig met hoe laat ze naar hun werk zijn gekomen, maar laten we met elkaar de klus klaren’

Saint de Euxpéry zei het al: ‘Wanneer je met mensen een schip wilt bouwen, leer ze dan eerst verlangen naar de eindeloze zee’. En geef hen de vrijheid qua vorm. Zo kun je wel eens verrast worden door het resultaat.

8. ‘Er is in de meeste bedrijven weinig beloning voor managers die proberen controle los te laten’

Soms is het huidige heersende systeem zo dominant dat mensen die lef en moed tonen om stappen te maken die afwijken van ‘hoe we het normaal doen’ afgerekend worden conform de oude spelregels. Een zekere manier om innovatie en groei in jouw organisatie in de kiem te smoren.

9. ‘Een bedrijf is een bemiddelaar tussen jou en jouw dromen’

De droom verbindt mensen, niet de uitvoering of de vorm. Zolang de droom het kader is, bijgesteld wordt aan de veranderde eisen van de samenleving, is de vorm ondersteunend en nooit de blokkade.

10. ‘Als je bezig bent met een hommage aan jezelf, is dat het begin van het einde’

‘The most successful entrepreneurs are not motivated by money. It’s about the experience, the way of life, the chase, the identity, the rush. It is a calling. It’s about scratching the itch that just won’t go away. It’s about knowing that this is the work you simply can’t not do’. http://www.entrepreneur.com/article/234168
En dat is in transities niet anders.

Esther van der Valk

Voor alle quotes van Ricardo Semler:
http://www.mt.nl/332/86816/business/de-20-beste-wijsheden-van-ricardo-semler.html

 

 

TF transparant M

being comfortably out control