‘Bedrijven hebben verhalenvertellers nodig’

de-verhalenverteller---

Verhalenverteller in bedrijf

Uitspraak van Cor Hospes in MT-online over content marketing: ‘Waar bedrijven mee moeten beginnen? Bij het begin, namelijk met de vraag wie je bent. Wat is je verhaal? Veel bedrijven weten niet wie ze zijn of waar ze voor staan’. Cor, helemaal met je eens, maar dat is niet alleen nodig voor content marketing. Ook bij ingrijpende veranderingen, transities, zijn verhalen belangrijk. Ze geven het kader. Ze schetsen een visie op de historie van het bedrijf of op de branche en de rol in de samenleving. Daarmee snappen mensen beter dat er gebeurt wat er nu gebeurt.

Verhalen brengen overzicht, geven ruimte voor emotie, verminderen weerstand, leggen (grotere) verbanden en bovenal: brengen hoop.
Wanneer wij met organisaties en bedrijven aan transities werken, dan maken verhalen daar altijd onderdeel van uit. Waar komt deze organisatie vandaan? Wat waren bepalende gebeurtenissen in de historie met grote invloed op de mensen, de cultuur of de dienstverlening? Wat verloren we uit het oog of waar moesten we afscheid van nemen? En kwam er (nieuw) bij? Wat zijn de waarden en de doelen waarmee we startten destijds zijn en hoe is de aansluiting op de behoeftes van nu in de samenleving?

Of je nu iemand het verhaal laat vertellen, zelf als leidinggevende de bühne op gaat of in werkgroepen het verhaal laat ontstaan en opschrijven: elke werkvorm die hier aandacht aan schenkt, geeft mensen steun in die verwarrende overgang van oude naar nieuwe situatie. Daarnaast laten we persoonlijke verhalen ontstaan waarin duidelijk wordt waarom iemand doet wat hij doet, waar zijn (haar) persoonlijke drijfveren liggen en wie hij nodig heeft om de klus te klaren. De verhalen werken aanstekelijk, nodigen uit en geven vertrouwen.

Een van onze opdrachtgevers, haar organisatie zit in het epicentrum van een transitie, zette op intranet haar persoonlijk verhaal van de held die op reis gaat. Mede door dit verhaal melden mensen zich aan om mee te werken aan de transitie die zich voltrekt. Een prachtig voorbeeld.

Wij helpen je graag bij het maken en vertellen van die verhalen in jullie organisatie. Als je met ons wilt oefenen komen wij bijvoorbeeld met een kader. Hoef je niet alles zelf te doen.

Esther van der Valk

Bedrijf met transitiegenen. Kan dat? (column)

Globally operating familiebedrijf met transitiegenen. Kan dat? Yes!

Gisteren ging ik op de koffie bij een oud-deelnemer van onze leergang Transities, een medewerker bij een familiebedrijf met vestigingen in 25 landen. In 1967 werd de oprichter ziek van pesticides die hij gebruikte bij de teelt. Hij ging op zoek naar natuurlijke manieren van bestrijding om zo gezondheid niet langer te schaden. Dat lukte.
Deze missie werd de basis voor het bedrijf. Ze is nu door de directie in een nieuw jasje gestoken. De vernieuwde missie en doelen zijn gepresenteerd aan managers die vanuit de gehele wereld op het hoofdkantoor in Nederland op bezoek kwamen voor een feestelijke week. Met inspirerende lezingen, presentaties en verschillende activiteiten om elkaar beter te leren kennen.
Als start introduceerden de directeuren, middels hun persoonlijke verhaal, waar de nieuwe missie voor staat. Ze ligt dicht bij de startenergie: zorg voor gezond voedsel, gezonde mensen en een gezonde wereld met respect voor het ecosysteem van de natuur.

Waarom is mijn gesprekspartner zo enthousiast over deze week en de nieuwe missie?
En waarom vind ik dit een voorbeeld van een gezond bedrijf dat transitie én op waarden verbinden in de genen heeft?

Ten eerste daar zij het lef hebben een totaal andere koers te varen dan andere, veel grotere bedrijven in deze sector. Ze zijn allereerst waardegedreven en pas daarna winstgedreven. Dichter bij huis bewonder ik:

  • De missie is een nieuwe vertaling van de oprichter en spreekt mensen aan in het hart: hun wens een gezonde wereld achter te laten voor kinderen en kindskinderen;
  • persoonlijke verhalen van directie nodigen managers en medewerkers uit hun eigen verhaal te vertellen. In een workshop storytelling oefent iedereen met zijn eigen verhaal: waarom zit ik hier. Elkaars verhalen horen verbindt ook op emotionele lagen;
  • alle buitenlandse gasten van dit familiebedrijf schoven aan voor het diner bij medewerkers thuis en de avond daarop zaten ze aan de eettafel bij de directie thuis. Deze informele setting en gastvrijheid is een expressie van hun essentie: samen aan het werk;
  • de mensen staan open voor en zijn nieuwsgierig naar oplossingen die buiten de gebaande paden liggen;
  • conserverende en explorerende krachten in de directie houden het bedrijf in evenwicht. Intussen groeit de onderneming mee met wat er in de markt en in de sector gebeurt. Innovatie wordt geleidelijk als vanzelfsprekend in het productieproces opgenomen
  • de derde generatie is op her en der werkzaam in het bedrijf en is trots op waar ze voor staan. Zij waarborgt de continuïteit in betrokkenheid van de familie
  • er is nog steeds een ‘no nonsense’-cultuur en aanpak van de oorspronkelijke tuinders voelbaar en herkenbaar als je door de voordeur komt.

Dus:
– zolang de directie trouw blijft aan de oorspronkelijke drive,
– men alert is om regelmatig de toegevoegde waarde van het bedrijf naast de actuele behoeften en vragen uit de samenleving te leggen,
– en het bedrijf daar lessen uit trekt en zich aanpast,
voorzie ik een glanzende toekomst voor dit bedrijf en daarmee een gezondere wereld. Stiekem ben ik trots dat wij met onze leergang een kleine bijdrage leveren, getuige het trotse gezicht van de medewerker als hij over zijn bedrijf en zijn werkzaamheden vertelt en over de sporen die contact met ons bij hem achterliet.

Esther

 

TF transparant M

being comfortably out of control

Emoties? Begin bij het einde!

Organisatieverandering en transities – woorden die inmiddels omgeven zijn door emoties.  ‘Omgeven door weerstand zul  je bedoelen’, menen veel managers. Is dat zo?

Is weerstand niet gewoon ‘trouw zijn aan afspraken, doelen en waarden uit het verleden’?
Is weerstand misschien ook ‘het niet in eigen woorden kunnen uitleggen waarom deze verandering nu plaatsvindt’?
Is weerstand niet ‘het niet weten wat er voor in de plaats komt’? Of het gevoel hebben niet mee te mogen/kunnen doen aan al die verandering?

Het helpt met elkaar bij veranderingsprocessen expliciet uit te spreken wat er verloren gaat en waar we trouw aan willen blijven. Carl E. Schorske schreef in “Thinking with history’ dat ‘geschiedenis’ geen antwoorden had op de vragen van het modernisme (1945-2000). Maar dat verandert momenteel. We kijken nu juist vaak terug naar de oorsprong van systemen, de onderliggende  waarden. Wat was oorspronkelijk de bedoeling en wat past daarvan nog in de huidige samenleving? Door daarbij stil te staan erken je de waarde van die oorsprong en krijg je samen scherp waar je nu staat.

Dus zeker doen, dat af en toe eventjes stilstaan, als je met jouw organisatie in een transitie zit.
Maar nog belangrijker is het om de droom scherp te krijgen. Waar willen we naar toe gezien de wereld van vandaag?

Hoe was het ook weer? “Wanneer je met mensen een schip wilt bouwen, leer ze dan eerst verlangen naar de eindeloze zee” (vrij naar Antoine de Saint Exupéry)

Begin dus bij het einde en let op losse eindjes en rafelrandjes met het verleden. Zo wordt het uitzicht aanlokkelijker en wordt het kind niet met het badwater weggegooid.

Zie je binnenkort? Mail of bel ons gerust.

Esther van der Valk

Een vloeibare organisatie

Barcelona‘Op zoek naar een vloeibare organisatie’. Ik lees deze woorden in een brief uit 2002 en besef dat mijn drijfveren en droom sindsdien nooit wijzigden. ‘We zijn op zoek naar een vloeibare organisatie, die zich steeds als vanzelfsprekend aanpast aan de veranderende omgeving’.
Het klopt nog steeds. Of ik nu mensen begeleid in hun persoonlijke transitie of met Harry deelnemers aan onze leergang leer de brug te worden tussen de nieuwe toekomst en de vertrouwde waarden van bestaande systemen. Vloeibaar, flexibel en verbindend. Het grote verhaal uitleggend (waarom zijn we waar we nu staan), mijn droom vertellend (dit wil ik) en met elkaar betekenis gevend (dit gaan we samen doen).
Mijn droom is ‘het neerzetten van Palaus – paleizen met elkaar bouwen. Tien jaar geleden zag ik het Palau de la Música Catalana. Het raakte mijn hart – de bouw, de gemaakte keuzes, de uitvoering, de renovatie, zelfs de rondleiding – alles klopte. Het haalde steeds het beste naar boven bij de betrokkenen. Voor mij staat dát voor het bouwen en onderhouden van een vloeibare organisatie waarin mentaal en fysiek plek is voor andere invalshoeken en nieuwe oplossingsrichtingen. Het beste geven wat je te bieden hebt. Samen betekenis geven en groeien in verbinding met wat er actueel speelt in de samenleving. Wat wordt jouw Palau? Kunnen wij helpen misschien?

Kijk bij onze masterclass.

Esther van der Valk

 

 

Een transitiegolf begrijpen en blijven staan

Gevestigde namen stellen dat duurzame transities niet kunnen gedijen in verbanden die uit bestaande organisaties bestaan. Wij denken dat het ook anders kan.

Ja, een transitie binnen een organisatie is ongemakkelijk. Ja, er gaan andere basiswaarden gelden dan tot dan toe en dat geeft een hoop spanning. Ja, transitie betekent leidende principes verlaten, je routines verlaten, buiten bestaande kaders moeten staan en pionieren zonder garantie op succes. Ja, transities hebben het einde betekend voor zelfs zéér bekende ondernemingen – zelfs terwijl ze alles aan zagen komen. Maar stilstaan is op een gegeven moment voor niemand meer een optie, óók niet voor gevestigde organisaties. Voorbereid zijn op een nieuwe golf betekent ineens weer perspectief brengen. Binnen elke organisatie zijn ‘kantelaars’, mensen die lef hebben, die met respect voor waar de organisatie en haar context vandaan komen en waar ze nu staan én die doordrongen zijn van het besef dat panelen onverbiddelijk gaan schuiven.

Je hebt geen honderd mensen nodig om het verschil te maken. Een stuk of zeven, acht is al genoeg. Je vindt ze onder diegenen die eigenwijs zijn, lastig, die altijd een eigen mening hebben, die misschien zelfs om zich heen slaan, maar die óók loyaal zijn aan de oorspronkelijke doelen van de organisatie en de functie die ze eens in haar context had. Investeren in juist deze medewerkers levert beweging en een gezond toekomstperspectief op.

Wat is daarvoor nodig? Open communicatielijnen in de organisatie: met grote regelmaat in gesprek zijn met het management, een doorlopende dialoog hebben met collega’s over wat er gebeurt. Voorts ruimte om geïnspireerd te worden, om zelf te inspireren door dingen anders te doen, liefst in contact met voorbeelden buiten.

Dus manager, neem het voortouw en zorg ervoor dat een deel van jouw mensen de nieuwe golf begrijpt en dat zij de rest meenemen naar een nieuwe tijd. Zorg dat je uitgangspositie voor verandering verbetert. Let op de teamsamenstelling waarin ze opereren. Het is écht nodig voor een gezamenlijke sprong vooruit. En Transitiefocus kan je daarbij helpen.

67